Bijdragen
De cultuur van Paaseiland
Op paaszondag 1722 ontdekte de Zeeuwse zeevaarder Roggeveen een klein vulkaaneiland in het oosten van de Stille Zuidzee.
Hij doopte het "Paaseiland". De kolossale stenen beeldhouwwerken en de indrukwekkende schrifttekens spraken tot de verbeelding van de wetenschappers. Zo zagen ze in het eiland de overblijfselen van een verzonken werelddeel of de sporen van een Amerikaanse megalitische cultuur, die zich tot op het Afrikaanse continent verspreidde. Vandaag de dag geven de mysterieuze beelden hun geheimen langzaam prijs aan de moderne wetenschap.
Volgens mondelinge overlevering zouden de Polynesiërs in de twaalfde eeuw na Christus onder leiding van koning Hotu Matua Paaseiland ontdekt hebben. Volgens recentere archeologische onderzoeken daarentegen zouden ze zich reeds in de vierde eeuw op dit eiland gevestigd hebben.
De eerste bewoners hadden al snel te kampen met ongunstige levensomstandigheden. Nergens op het eiland was een zoetwaterbron te bespeuren. Wegens het koele klimaat konden voedende planten zoals broodbomen en kokospalmen onmogelijk op het eiland groeien. En buiten de oceanische rat waren er geen zoogdieren voor de jacht.
Meerdere grootfamilies leefden samen in "clans", die dan op hun beurt door hun overkoepelende afstamming verenigd werden en zo een "stam" vormden. Naast die sociale samenstelling van grootfamilies, clans en stammen was ook een onderverdeling in standen kenmerkend voor de Polynesische maatschappij. Hoewel het de koning was die aan het hoofd van de hiërarchie stond, lag de eigenlijke politieke macht in handen van de adel en de krijgers. Op de onderste trede van de maatschappelijke ladder stonden de lijfeigenen en de slaven.
Op religieus vlak kende de Paaseilanders een polytheïstische godenleer die een grote verscheidenheid van bovennatuurlijke wezens omvatte. Verder geloofden ze in goede en kwade geesten, die ze door allerhande praktijken probeerden te beïnvloeden.
Dat de bewoners van Paaseiland artistiek sterk gemotiveerd werden door hun geloof, wordt op de meest indrukwekkende wijze aangetoond door de beroemde stenen beelden .
Typische kenmerken, die bij elk beeld tot uiting komen, zijn een langwerpig hoofd, scherpe gelaatstrekken en een massieve romp. Aanvankelijk geloofden de Paaseilanders dat de goden en de geesten van hun voorvaderen in de beelden zouden "zetelen", wanneer de priester hen samenriep. Maar de beeldhouwwerken verloren al snel hun goddelijke functie. Het transport en het overeind zetten van deze reusachtige beelden - tussen de 3,5 eeen 5,5 meter hoog - leverde moeilijkheden op, weliswaae voor de Paaseilanders geen onoplosbare problemen. Vandaag zijn ze de voornaamste toeristische trekpleister op dit betoverende eiland en voor vele wetenschappers zullen ze altijd een beetje mysterie blijven.
Meer over het Paaseiland op het Internet (opent in een nieuw venster)
Tinne Nuyts
Deze pagina is een onderdeel van een site met frames. Als de navigatieknoppen links ontbreken, kun je via de ikoon naar de startpagina met de taalkeuze.