Bijdragen
Nascacultuur
200 v.Chr. tot 700 n.Chr.
Vanaf 200 v.Chr. vestigen de Nascastammen zich in de rivierdalen langs de woestijnstrook in het zuiden van Peru. Ze ontwikkelden er een oasecultuur. De Nasca's bouwden huizen uit samengebonden riet, dat ze met leem besmeerden. Ze dreven handel, leefden van visvangst en jacht en teelden in de droge kuststreek talrijke fruit-en groentecultures.
Wanneer de Nasca-invloed zijn hoogtepunt bereikte, domineerde hij een gebied dat verder dan 350 kilometer noordwaarts en zuidwaarts reikte. In de oostelijke richting strekte de Nascabeschaving zich uit over een domein vanaf de kust tot in het hoogland.
Van bij het begin werd de Nascacultuur gekarakteriseerd door de barre levensomstandigheden. De Nascalandbouwers - die hun verblijf hadden in een landstreek waren het zelden regende - waren sterk aangewezen op de watervoorziening. Ze vereerden het water en ook de bergen vanwaar het water kwam. Er bestond een nauwe band tussen het geloof en de cultuur van de Nasca's, bovendien vormde het geloof de bouwstenen van hun kunst.
Veel heeft de Nascabevolking niet gebouwd. Om water te winnen uit de rivieren, die tijdens een deel van het jaar ondergronds stroomden, bouwden ze aquaducten. Het grondwater werd dan via deze bruggen naar reservoirs en bevloeiingskanalen geleid. De twintig meter hoge trappenpiramide, de grote tempel van hun ceremonieel centrum, Cahuachi, is een van de weinig bewaarde Nascabouwwerken.
In de woestijn, beneden hun dorpen op de berghellingen, creëerden de Nasca's hun meest illustere nalatenschap: een reeks figuren in de droge aardbodem. Deze "geëtste" figuren bevinden zich grotendeels in de pampa, een uitgestrekte boomloze vlakte, tussen de rivieren Nazca en Ingenio. Deze geogliefen - ook wel Nascalijnen genoemd - maken deel uit van de berg- en waterverering. Enkele figuren zijn uit de natuur overgenomen: reusachtige afbeeldingen van kolibries, walvissen en spinnen. De meeste van deze 300 geogliefen zijn grote geometrische figuren: spiralen, rechthoeken, trapezoïden en concentrische stralingssystemen. Ze zijn allemaal op dezelfde manier tot stand gekomen. Eerst werd de bovenste laag van de aardkorst weggegraven en de heldere bodem daaronder blootgelegd. Nadien werd het fijngemaakte donkere gesteente naast de zo ontstane greppels opeengehoopt.
De Nascalijnen blijven voor archeologen een raadsel. Duiden ze op rituele paden, die heilige plaatsen met elkaar verbinden? Stellen ze sterrenbeelden voor of dienden ze als ontwateringsmiddel? Misschien maken ze wel deel uit van een immense astronomische kalender, die het begin van de regentijd aankondigde. De meningen van deskundigen lopen sterk uiteen.
Vele patronen van de "gegraveerde" figuren vinden we ook in de polychrome keramiek en textiel van de Nasca's terug. Vogels, hagedissen, walvissen en andere dieren zijn onderwerpen die vaak terugkomen. Ook vruchtbaarheidssymbolen komen dikwijls aan bod. Zij weerspiegelen de zorgen die de bevolking zich maakte om de bewerking van het regenarme land.
De Nascakrijgers onthoofden hun vijanden in de strijd. Enkele kruiken, beschilderde met de hoofden van de vijand, tonen aan dat de oorlog een steeds groter wordende rol speelde in de late jaren van de Nascacultuur.
| Nascabeker 500-600 n.Chr. (hoogte 13 cm) Beker met drie schilderingen van de orka met de bloedige muil. Het lijf van de orka is gecombineerd met mensenbenen. Op de rug zijn kartels opgevuld met trofeehoofden, aangegeven door drie stippen voor mond en ogen. Onderaan band met kikkervisjes, bovenlangs dertien trofeehoofden. De bodem is verdeeld in vier kwarten, afwisselend wit en rood. Bron: E.K. de Bock, De erfenis van de Inca's, catalogus bij de tentoonstelling 1992, Museum voor Volkenkunde, Rotterdam |
![]() |
Naar alle waarschijnlijkheid werden de Nasca's omstreeks 700 n.Chr. beïnvloed door volkeren uit het Oosterse Hoogland. Hun beschaving begon te verdwijnen. Toch heeft de woestijn opmerkelijke en raadselachtige overblijfselen van de Nascacultuur bewaard: een verzameling geogliefen.
Tinne Nuyts
Deze pagina is een onderdeel van een site met frames. Als de navigatieknoppen links ontbreken, kun je via de ikoon naar de startpagina met de taalkeuze.