iva_titel.gif (11456 bytes)

Activiteiten - Tentoonstellingen - 
Publicaties
van verwante verenigingen

aztline.jpg (5160 bytes)

Boek in de kijker

DALEMANS, R. & M. BARBAY

Het Precolumbiaanse Mexico.

( Kunst en Beschaving)

Brussel, Artis-Historia, 1993.

 

Ons allereerste Boek in de kijker is geen moeilijke wetenschappelijke studie, maar een buitenbeentje in de stroom vulgariserende werken die elkaar op de markt proberen dood te drukken.

Waarom wij als ideale initiatie voor jonge en oude belangstellenden een publicatie aanbevelen, waarvoor je punten moet verzamelen op allerlei producten, lees je hier.

De reeks Kunst en Beschaving van Artis-Historia heeft zich tijdens het laatste decennium een benijdenswardige reputatie opgebouwd als "behoeder van het collectieve geheugen van de mensheid". Artis-Historiaboeken zijn eigenlijk een relict uit een voorbije tijd. Maar dan een relict dat een dynamisch nieuw elan heeft ontwikkeld. Je koopt een stevig gebonden boek met fraaie stofwikkel en smaakvolle band-met-goudopdruk. Dat is in feite een lege huls: uitsluitend tekst, zonder illustraties -op enkele kaarten en tijdbalken na. De illustraties zijn losse foto’s. Je verkrijgt ze gratis door punten te verzamelen die je knipt uit de verpakking van zo diverse producten als tijdschriften, waspoeder, spaghetti, koffie, gepelde tomaten enz. Voor een album uit deze reeks heb je 500 punten nodig. Ik heb het altijd een grappige paradox gevonden dat iets zo triviaals als bakpoeder zoveel heerlijke cultuurgenot kan opleveren!

Dan ga je de kleurenillustraties inkleven. Dat zijn er voor elk album uit deze reeks rond de honderd (soms nog meer). Daarmee ben jij of je spruiten toch al gauw enkele avonden of regendagen in de vakantie zoet. Als je klaar bent, is het boek ongeveer verdubbeld in volume. Maar het resultaat loont in elk opzicht de moeite. De illustraties zijn artistiek en kwalitatief onovertroffen, zo volmaakt als de huidige techniek maar toelaat, en vervaardigd door gerenommeerde fotografen, die werken naar aanwijzingen van experts in hun vakgebied. De albums kennen een gemidelde oplage van zo’n 200.000 exemplaren (Franstalige en Nederlandse uitgave samen), hoewel ze uitsluitend in België bestaan. (Ter vergelijking: een veelbelovend jeugdboek wordt op 3000 exemplaren gedrukt; een literair werk soms slechts op 1500!) Niet te verwonderen dat in haast elk gezin aan weerszijden van de taalgrens minstens enkele Artis-Historia albums in de kast staan. Voor scholieren én hun ouders vormen ze een ideaal voorbeeld van historische beeldvorming buiten de schoolmuren. Geen enkele uitgever in ons taalgebied kan het zich commercieel veroorloven een schoolboek geschiedenis op de markt te brengen zo rijk aan dergelijke onovertroffen kleurafbeeldingen!

Bij het begin van het schooljaar stelden wij dan ook telkens de albums voor die pasten bij het behandelde leerplan geschiedenis. Waarop de leerlingen -en hun grootouders, tantes en andere aanverwanten- klaarblijkelijk ijverig aan het knippen sloegen. Een collega op een naburige school loofde zelfs Artispunten uit als premie voor goede resultaten bij overhoringen! En toen een jonge collega vorig jaar naar het hier besproken album verwees, merkte hij stomverbaasd dat vrijwel alle leerlingen uit drie klassen het de volgende les konden voorleggen! Sommige leerlingen verzamelden de gratis plaatjes twee keer: één maal om in te kleven in het album, één maal voor "documentatie" in hun schrift.

Vulgariserende werken over precolumbiaans Mexico zijn meestal dikke, dure kijkboeken. Bovendien is de tekst vaak ondergeschikt aan de afbeeldingen en een compilatie van even vaak lang achterhaalde denkbeelden. Mixteekse gouden ring (uit catalogus expo "De Azteken")Niet zo bij het hier besproken boek. René Dalemans tekende verantwoordelijk voor de tekst, Marc Barclay voor de ronduit schitterende foto’s. De inhoud overloopt meer dan 3000 jaar Mexicaanse culturen, vanaf de eerste landbouwers over de Olmeken (de "moedercultuur"), de Maya, Zapoteken en Mixteken tot de laatste hoogcultuur, de Azteken, die door de Spaanse conquistadores van Cortés werd weggeveegd in 1519 en de daarop volgende jaren. De tekst is duidelijk, vlot leesbaar en geactualiseerd aan de hand van recente opgravingsverslagen. Natuurlijk, als Dalemans in 1993 in een bijschrift vermeldt dat er "tot nu toe 18 reusachtige Olmeekse hoofden" werden ontdekt, kon hij onmogelijk weten dat er twee jaar later nog een bijzonder fraai en ongeschonden exemplaar uit de bodem te voorschijn zou komen.

Hopelijk volgt er nu snel een soortgelijk boek over de precolumbiaanse Andesculturen.

Voor geïnteresseerde tieners én volwassenen is Het Precolumbiaanse Mexico de ideale kennismaking met deze voor ons vaak zo bevreemdende wereld. 

Jos Martens

Wie meer informatie wil: Artis op het internet.

aztline.jpg (5160 bytes)

TERUG NAAR BIJDRAGEN

aztline.jpg (5160 bytes)
naar startpagina

Deze pagina is een onderdeel van een site met frames. Als de navigatieknoppen links ontbreken, kun je via de ikoon naar de startpagina met de taalkeuze.