Bijdragen

Maya-klederdrachten: 
een geweven wereldbeeld (4)

Jos Martens

Bloedige repressie en verandering

Als gevolg van de militaire dictatuur en het sinds 1960 opgelaaide geweld tegen de inheemse bevolking, is veel culturele stabiliteit van het verleden verloren gegaan, vooral in het hoogland van Guatemala. Door de stompzinnige, onvoorstelbaar wrede repressie zijn minstens 200.000 mensen vermoord -voor het overgrote deel Maya- en miljoenen anderen in binnen- en buitenland op de vlucht gejaagd. Officieel kwam aan het bloedvergieten een einde in 1996. Het heeft echter diepe sporen nagelaten. Het bezit van een katholieke bijbel of het dragen van traditionele klederdracht was al voldoende om als 'communist' gebrandmerkt en afgemaakt te worden. De diverse protestantse sekten, die tot in de verste uithoeken hun gebedshuizen hebben neergepoot, verbieden in sommige gevallen zowel het dragen van traditionele traje als het deelnemen aan de eeuwenoude rituelen binnen de cofradia. Vrouwen, die naar de stad vluchtten, ruilden vaak hun eigen lokale dracht voor een traje uit een ander dorp of gingen zich westers kleden uit vrees voor vervolging. Dit heeft een onverwacht gevolg. Vooral hoger opgeleide Maya-vrouwen voegen vaak kledingstukken uit verschillende streken samen tot een nieuw geheel. Door hun kleding willen ze zich niet langer met een bepaalde regio identificeren, maar zich voor alles als Maya manifesteren. Eens te meer hebben ze van de traditionele kleding een politiek wapen gemaakt, een stilzwijgende maar daarom niet minder krachtige vorm van verzet. Boegbeeld van deze beweging is Rigoberta Menchu, Nobelprijs voor de Vrede 1992, die telkens bij publiek optreden het recente fenomeen van de pan-Maya mode promoot.

Deze pagina is een onderdeel van een site met frames. Als de navigatieknoppen links ontbreken, kun je via de ikoon naar de startpagina met de taalkeuze.