Bijdragen / Film - DVD
Apocalypto 1: Bloed op het witte doek. Mel Gibson en de Maya Proloog en inhoud - bespreking - Achtergronden van de mensenoffers - Jaguarklauw - Conclusie en lectuur
	Apocalypto - VS, 2007 - DVD - duur: 2u 17 minuten - Yukatec gesproken, Nederlandse ondertitels.  Waardering: 2,5/**** Regie: Mel Gibson Acteurs: Rudi Youngblood, Dalia Hernandez, Morris Birdyellowhead, Jonathan Brewer.
Een grote beschaving wordt niet veroverd van buitenaf, maar vernietigd van binnenuit. (Proloog van de film.) Voor de monumentale ruïnes die beschavingen uit het verleden hebben achtergelaten, heeft ieder van ons een romantische fascinatie. We voelen ons aangetrokken tot hun vaak spectaculaire en mysterieuze schoonheid. Hoe konden beschavingen die ooit zo machtig waren uiteindelijk ten onder gaan? Wat was het lot van de mensen uit die culturen? Hierbij gaat onvermijdelijk de gedachte knagen: zullen toeristen op een dag ook verwonderd staan te kijken naar de roestige casco's van de New Yorkse wolkenkrabbers, zoals wij tegenwoordig de overwoekerde ruïnes van de Maya-steden bewonderen?  (Jared Diamond, Ondergang, Waarom zijn sommige beschavingen verdwenen en hoe kan de onze haar ondergang voorkomen?, Utrecht, Spectrum, 2005, p. 16.). Bespreking: in dit tijdschrift: 2006/1, in PDF
De film start met idyllische natuurbeelden. In een bliksemsnelle overgang zien we flitsende, snel wisselende opnamen van mannen en een dier: een groepje Maya jaagt op een tapir. De jagers verdelen het wild. Het hart wordt uitgesneden en gegeten. Een van de deelnemers krijgt de teelballen, wat goed zou zijn voor de vruchtbaarheid. Zoals we later zien, heeft hij eindeloze herrie met zijn bemoeizuchtige schoonmoeder, die hem dan nog regelmatig voor schut zet voor het hele dorp, omdat hij niet in staat is kinderen te verwekken. Die rauwe teelballen zijn een practical joke van zijn vrienden, die over de grond rollen van het lachen als hij ze kokhalzend uitspuwt. De rust wordt verstoord door nieuwkomers. Een droevig restje van een andere stam vraagt vrije doorgang, in ruil voor enkele vissen. Zij zijn overvallen door vijanden en zoeken een nieuw woongebied. De zorgeloze sfeer is plotseling verstoord. Yich’ak Balaam, Jaguarklauw (Rudy Youngblood), krijgt van zijn vader te horen dat hij met de dorpsgenoten niet mag praten over wat er gebeurd is: “Vrees is besmettelijk.” Kort voor dageraad schiet Jaguarklauw wakker uit een nachtmerrie: een van de vluchtelingen verschijnt hem, met het eigen uitgerukte hart in de hand. Op zijn hoede wekt hij zijn zwangere vrouw en kind, net op tijd om hen in veiligheid te brengen in een diep hol. Het dorp wordt overvallen door woeste krijgers op jacht naar slaven en -zoals we later merken- geschikte kandidaten voor mensenoffers.  Een van de overvallers, een bijzonder sadistische kerel, snijdt Jaguarklauws vader de keel over. De gevangenen worden aan lange staken gebonden. Volgt dan een verschrikkelijke tocht door wouden en kolkende rivieren, over bergpaden en weer door wouden, tot ze de schitterende stad van de overvallers bereiken. Maar onder de heldere kleuren loert het verval: gewassen en mensen zijn getroffen door ziekten, besmettelijke en dodelijke ziekten. Overal liggen stervenden. Een klein meisje, dat duidelijk lijdt aan de pokken, voorspelt de krijgers hun naderende ondergang “door een man die jaguar is en jaagt met de jaguar.” De nieuwkomers worden doorheen een hysterisch dansende menigte rechtstreeks naar de tempel geleid, ingesmeerd met blauwe verf, ruggelings over de offersteen geworpen en het hart uitgesneden. Dan hakken priesters het hoofd af en werpen dat via de steile trappen naar de menigte. Net als het de beurt is van Jaguarklauw, verdwijnt de zon: zonsverduistering… Een teken van de hemel: de god Kukulkan (Gevederde Slang) is voldaan. De overlevenden worden afgevoerd naar een open terrein. Als zij het struikgewas kunnen bereiken zijn ze vrij. Tijdens hun ren worden ze door hun overvallers bestookt met werppijlen en stenen. Jaguarklauw krijgt een pijl door het lichaam, maar slaagt erin de wachtende beul de keel over te snijden met een pijlpunt uit obsidiaan. Maar de jonge man die hij doodde, is de zoon van de aanvoerder. De hele troep zet de achtervolging in. (Wat er gebeurt met de andere overlevenden, komen we nooit te weten.) De gewonde Jaguarklauw heeft al zijn jachtervaring en vindingrijkheid nodig om zijn belagers een voor een uit te schakelen. De meedogenloze achtervolging gaat de rest van de dag, de nacht en de daaropvolgende dag verder.  Ondertussen zit zijn hoogzwangere vrouw met haar zoontje op de bodem van de put in de val. Dan beginnen de regens van het regenseizoen: een ware stortvloed die de put snel vult. En meteen zetten de weeën in en brengt ze haar kind ter wereld. Jaguarklauw bereikt haar net op tijd, maar nog steeds achterna gezeten door de laatste achtervolgers. Om hen af te leiden vlucht hij verder naar het strand. Daar arriveren net enkele zeer grote kano’s met zeilen. Sloepen vol gewapende mannen zetten koers naar het strand. De Spaanse conquistadores arriveren! Jaguarklauw haalt zijn echtgenote uit de put. Met zijn zoontje en de pasgeboren baby trekt hij de jungle in, op zoek naar een nieuw begin…
TERUG NAAR BIJDRAGEN
	Deze pagina is een onderdeel van een site met frames. Als de navigatieknoppen links ontbreken, kun je via de ikoon naar de startpagina met de taalkeuze.